Innovatie is mensenwerk (3)

Over de beperkte rol van de overheid bij het stimuleren van innovatie

Een terugblik op een week in oktober. Een week vol bijeenkomsten en lezingen. Veel aandacht voor innovatie. Over regio’s in Nederland, maar ook erbuiten. Een week waarin contrasten zichtbaar werden. Tussen de behoefte aan risicodragend kapitaal bij ondernemers en de toenemende stroom subsidies van de overheid. Tussen mensen die oog hebben voor de vernieuwing en mensen die liever de alledaagse dingen blijven doen.

Medio oktober vond de Food Valley Expo plaats. Een primeur. Voor het eerst organiseerde de stichting Food Valley in plaats van alleen een conferentie, ook een expo. Een succes, met 500 deelnemers vanuit Nederland, Spanje, Zwitserland, maar ook Brazilie en Nieuw-Zeeland. De wereld was op bezoek in Ede. Dat scheelt heel veel reisjes.

Maar vooral een primeur omdat deze plaats vond in de nieuwe expozaal van CineMec in Ede. De expo vond plaats onder een massa van 14 ton die aan het plafond hing. Eigenaar van CineMec, Gerben Kuipers verzon een concept waarbij hij zo’n 1000 stoelen van een bioscoopzaal, op kan takelen, zodat eronder een expozaal wordt gecreëerd.

Niet eerder getoond. Maar vraag niet hoe dit gerealiseerd kon worden. Regelmatig nodig ik mensen uit om in CineMec te komen kijken. En te zien hoe innovaties gerealiseerd worden. Maar ook om te horen welke problemen je op je nek haalt als je gaat innoveren. Je hebt nu eenmaal toestemming, medewerking en ook goedkeuring nodig van diverse partijen. En die blijken in de praktijk niet ingericht om ruimte te bieden aan vernieuwing. En niet alleen de overheid blijkt een lastige partner; ook installateurs, constructeurs en adviseurs blijken in de praktijk vaak vooral ingesloten sporen te berijden.

Een dag eerder was ik onder het gehoor van Russel Hancock uit Silicon Valley, Californie. Hij was in Nederland op uitnodiging van de stichting Kiemt. Deze stichting stimuleert duurzaam energiegebruik in Oost-Nederland. Een stichting die op eigen kracht programma’s voor bedrijven ontwikkelt. Russell is directeur van een netwerkorganisatie. Hij schetste hoe Silicon Valley georganiseerd is, of eigenlijk niet. Geen sturing vanuit programma’s. Maar wel veel dynamiek van ondernemers die opkomen, maar ook weer ondergaan. We kennen de succesvolle verhalen van Google, Apple en Facebook; maar we weten niet hoeveel bedrijven onder zijn gegaan. Hancock vertelde dat de verhouding rustig 1 op 10 is; 9 bedrijven gaan failliet, tegenover 1 succesvolle doorbraak.

Dat betekent ook verlies van kapitaal. Veel geld gaat eerst verloren, voordat er succes behaald kan worden.

In Nederland investeert de overheid veel in innovatie. Het is ook de overheid die de regie neemt in nieuw innovatie-beleid, getuige het topsectorenbeleid van minister Maxime Verhagen.
De vraag is: is dit wat innoverende bedrijven nodig hebben van de overheid?

subsidies

Zelf stel ik steeds meer vraagtekens bij het aanhoudende subsidiebeleid van de Nederlandse overheid. Niet alleen het Rijk, maar ook de provincies steken veel energie in het verdelen van subsidies. De provincies beschikken nu eenmaal over hele forse reserves. Tijdens een sessie die ik bijwoonde in dezelfde week merkte een werkgeversvoorzitter op dat ondernemers steeds meer weerstand krijgen om subsidie aan te vragen. Omdat ze lang op hun geld moeten wachten en geconfronteerd worden met veel administratieve lasten.

Ondernemers zitten eerder te wachten op een overheid die helpt om snel vergunningen te verstrekken en in te spelen op vragen die ze hebben. Dat kan vaak heel simpel zijn. Begin met het regelmatig bezoeken van bedrijven. Dat gebeurt bizar weinig, zo merk ik vaak als ik met ondernemers praat.

En ik geloof dat ondernemers zitten te wachten op risicodragend kapitaal, dat ze kunnen krijgen zonder al te veel administratieve rompslomp.

kerntaken

De overheid kan zich het beste richten op haar kerntaken. De dingen doen waar ze goed in is. En dus ook het geld daar besteden, waar het behoort te zijn. En als er geld over of teveel is, niet besteden voor overbodige zaken.

Het stimuleren van innovatie hoort hier naar mijn idee niet bij. Omdat innovatie gepaard gaat met risico’s nemen. En de kans groot is dat geinvesteerd geld geen rendement oplevert. Dat is lastig met overheidsgeld.

Nee, de overheid is er om te zorgen voor goed onderwijs, optimale infrastructuur, ruimte voor bedrijven en voor goede faciliteiten. Dat is vaak eenvoudiger dan het lijkt. En levert hele blije ondernemers op.

Deze blog is gepost in Uncategorized. Bookmark de permalink. Volg alle reacties hier met de RSS feed voor dit blog. Plaats een reactie laat een trackback achter: Trackback URL.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Website by WoodandShoes