Spaghetti

Afgelopen week mocht ik een slotdebat leiden voor zorgverleners uit heel Nederland. Onderwerp was: betere zorg voor dikke kinderen. En het was een succes. Ruim 200 mensen uit heel Nederland waren bij elkaar in De Reehorst in Ede. Op uitnodiging van Ziekenhuis Gelderse Vallei, het Voedingsziekenhuis van Nederland.

De eerste dag was ik even binnengelopen om de sfeer te proeven. Er viel me één ding op: zeker 80% van de congres-bezoekers was vrouw. Zorg voor kinderen is blijkbaar vooral een vrouwenaangelegenheid. Ik bespeurde een hele plezierige sfeer. Gemotiveerde mensen die met elkaar een giga maatschappelijk probleem willen aanpakken.

Ja, het gaat hier echt om een giga probleem. De cholera van de moderne tijd, wordt het al genoemd. Niet omdat de wetenschappers onzeker zijn over een oplossing, maar omdat steeds meer kinderen te dik worden. En de gevolgen dramatisch blijken. Niet alleen qua gezondheid, maar ook sociaal. Kinderen komen niet meer mee op school, ze worden gepest en kunnen geen leuke kleren meer aan. Dat terwijl een oplossing zo simpel lijkt (minder eten, meer bewegen!), blijkt de praktijk heel anders te zijn. Juist kinderen krijgen zoveel aangeboden, ook van hun eigen ouders, dat ze heel makkelijk te veel eten en drinken.

Het probleem dat tijdens het congres centraal stond is dat er veel zorgverleners zijn die hulp aanbieden. Samenwerking tussen al deze zorgverleners is nog zwak. De zorgverleners hanteren geen code of richtlijn. Kennis is niet voor elke zorgverlener toegankelijk. Het probleem is moeilijk bespreekbaar. En ouders weten niet bij wie ze moeten zijn als ze overtuigd zijn dat ze een probleem hebben.

Samenwerking

Wat was het codewoord in het zoeken naar een oplossing? Nee, niet geld. Dat is wel nodig, maar niet cruciaal voor een oplossing. Nee, het gaat om samenwerking. En vooral op regionale schaal. Omdat problemen niet ophouden bij de grenzen van een gemeente. Ook de centrale overheid is niet bereid om voor te schrijven hoe zorg voor kinderen georganiseerd moet worden. Dat is te begrijpen en maar goed ook. Al groeit het besef dat de centrale overheid nodig is om paal en perk te stellen aan overmatig aanbod van ongezonde voeding en het geven van voorlichting over de gevolgen van obesitas. Roken en drinken zijn slecht voor kinderen; daar zijn we wel van overtuigd. Maar te veel en verkeerd eten lijken we acceptabel te vinden.  De zorgverleners in het congres vonden dit onbegrijpelijk, omdat de gevolgen van obesitas dramatisch zijn. Niet voor niets benoemden zij obesitas als cholera van onze tijd.

De tweede dag van de conferentie was bedoeld om een impuls te geven aan samenwerking  in de regio FoodValley. Dit is de thuisbasis van het ziekenhuis en Wageningen UR. Deze twee werken samen aan kennisontwikkeling en toepassing ervan in de praktijk. Juist dit geeft de FoodValley regio bijzondere kansen. In deze regio kan samenwerking goed op gang komen, omdat veel partijen dichtbij elkaar zitten.

Regio

Maar juist deze regio is een toonbeeld van bestuurlijke spaghetti. Samenwerking is juist zo moeilijk omdat er zoveel partijen zijn die een rol spelen. Acht gemeenten, twee provincies. Twee GGD’s en twee instellingen voor 0 tot 4 jarigen. Ook zijn er heel veel huisartsen die nauwelijks of niet georganiseerd zijn. Het ziekenhuis is bereid om een rol te spelen. Opleidingsinstituten zijn nodig om aanstaande zorgverleners nieuwe kennis mee te geven over obesitas en vooral de gevolgen ervan. Ook zijn er nog de sportinstituten, de maatschappelijke organisaties en de diëtisten. Het zal al moeite kosten om een sociale kaart te maken en daarin aan te geven wie welke rol heeft.

Op mijn vraag tijdens het congres wie de eerste stappen gaat zetten tot samenwerking, was al snel het antwoord: de overheid. Maar de aanwezige wethouder antwoordde dat hij eerst de samenwerking wil organiseren op lokale schaal, omdat hij voorziet dat dat al een hele kluif is. De zorgverleners in de zaal namen er geen genoegen mee. En begrijpelijk. Want zorg houdt zich niet aan grenzen en kennisdeling kan juist op regionale schaal georganiseerd worden.

Netwerken

Tijdens het debat groeide bij mij het besef dat ook hier netwerken de route is naar een oplossing. Een klassieke, centraal gestuurde samenwerking past niet en werkt niet. Partijen zullen uit zichzelf samenwerking moeten gaan zoeken. Wat wel nodig is, is een regisseur. Dat kan één persoon zijn die met enthousiasme mensen beweegt om samenwerking aan te gaan. Een netwerkorganisatie kan klein starten en uitgroeien tot iets groots. Het leuke is dat het niet veel geld hoeft te kosten.

Het initiatief kan heel goed bij instellingen vandaan komen, bijvoorbeeld een ziekenhuis. Ik juich dit toe; er wordt te vaak en te makkelijk een beroep gedaan op de overheid. Tegelijkertijd wordt er veel geklaagd over de overheid. Maatschappelijke partners, neem het initiatief! Begin met twee of drie partijen en laat anderen aanhaken. Dat blijkt steeds vaker een recept voor succes.

En de overheid: die kan zeker niet achterblijven. Zonodig met druk vanuit de maatschappij. Dat kan, wat mij betreft, helemaal geen kwaad.

Deze blog is gepost in Uncategorized. Bookmark de permalink. Volg alle reacties hier met de RSS feed voor dit blog. Plaats een reactie laat een trackback achter: Trackback URL.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Website by WoodandShoes